19 oktober 2014 | digitaaleconomiein de persontwikkelingvicepremier

‘Er is geen geld tot in het oneindige’

Interview – De Tijd. ‘We gaan werken aantrekkelijker maken en de laagste pensioenen verhogen’, zegt vicepremier Alexander De Croo (Open VLD). De andere uitkeringstrekkers moeten op niet veel extra’s rekenen.

Op het naambordje in de grote hal van de Financietoren staat nog steeds ‘Alexander De Croo, minister van Pensioenen’. De liberale vicepremier blijft weliswaar in hetzelfde kantoor zitten, maar hij ruilt zijn bevoegdheid van Pensioenen in voor die van Ontwikkelingsamenwerking, Digitale Economie, Post en Telecom. Of hij opgelucht is dat niet hij de boeman moet zijn die de mensen langer doet werken? ‘Onder de regering-Di Rupo hebben we ook maatregelen genomen om de mensen langer aan de slag te houden en ik heb niet de indruk dat die me veel stemmen hebben gekost’, lacht hij. ‘Als je goed uitlegt waarom je bepaalde hervormingen doet, begrijpen de mensen dat.’

Op veel begrip van de oppositie hoeft de regering van premier Charles Michel (MR) echter niet te rekenen. Vooral de PS gunt de liberale premier zijn wittebroodsweken niet. De federale ploeg kwam meteen zwaar onder vuur te liggen na uitspraken van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) over de collaboratie. Ook een oud bericht op Facebook van diens partijgenoot, staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken, botste op heel wat onbegrip. Francken had enkele jaren geleden geschreven dat hij zich niet veel kon voorstellen bij de economische meerwaarde van Marokkaanse, Congolese of Algerijnse migranten.

Laurette Onkelinx eiste als PS-fractieleidster in de Kamer de voorbije dagen meermaals het ontslag van Francken. ‘De Franstalige socialisten proberen met hun verwijten aan het adres van de N-VA Charles Michel in diskrediet te brengen’, reageert De Croo op de aanvallen van de oppositie. ‘De cinema die ik in het parlement gezien heb, was een dieptepunt.’

Vindt u de uitspraken van Francken dan een fait divers?

Alexander De Croo: ‘Wat Francken heeft geschreven,staat ver af van mijn liberale overtuiging. Je kunt niet zo maar zeggen wie de goede en wie de slechte migranten zijn. Als staatssecretaris zal hij een ander beleid moeten voeren. Maar hij heeft zich in het parlement geëxcuseerd en zowel de premier als Jan Jambon heeft gezegd dat de collaboratie een misdaad was. Blijkbaar is de oppositie niet in staat om een eigen project naar voren te schuiven, want ze blijft op de man spelen.’

‘Het moet steken bij de PS dat Charles Michel premier is en dat hij dat op een andere manier doet dan zijn voorganger. Ik ben ervan overtuigd dat Michel het beleid zowel in Vlaanderen als in Wallonië met verve zal verdedigen. Zijn houding is een verademing en zijn interviews steken af tegen de kartonnen interviews die we de voorbije jaren van de premier hebben gezien.’

Heeft het u verrast dat de PS meteen zo hard het gaspedaal heeft ingeduwd?

De Croo: ‘Ik begrijp de Franstalige socialisten eerlijk gezegd niet goed. In de vorige regering hebben we met hen het land uit het communautaire moeras gehaald. De huidige regering zegt nu duidelijk dat er de volgende vijf jaar geen communautaire hervormingen komen. Dat zou dus een geruststelling moeten zijn voor de PS, maar ze probeert net alles communautair te maken. Dat is toch niet rechtlijnig? Maar goed, als een speler op het voetbalplein met de voeten vooruit tackelt, moet je lenig zijn en die ontwijken. Dat zullen we de komende jaren dan ook doen.’

‘Veel wind, mist en stormweer voor de burgers.’ Zo omschrijft PS-voorzitter Elio Di Rupo het nieuwe beleid. Gaat u de mensen pijn doen?

De Croo: ‘Als ik met mensen praat, heb ik het gevoel dat ze heel goed begrijpen wat deze regering wil doen. Het sociaal-economische staat voorop. We willen opnieuw aanknopen met economische groei en we willen dat mensen die werken daarvoor worden beloond. Voor het eerst sinds lang is er een regering met een coherent programma. Al te vaak hadden regeringen programma’s die alle richtingen uitschoten en waarbij op elke maatregel wel een wolfijzer zat, opdat die maatregel niet té goed zou zijn. Dat is nu anders.’

Vakbonden

De vakbonden hebben al provinciale én een nationale staking aangekondigd. Bent u er zeker van dat de mensen begrijpen wat de regering doet?

De Croo: ‘De vakbonden kunnen niet zeggen dat we hen de hand niet hebben gereikt. Tijdens de formatie hebben we hen uitgenodigd, maar enkel de voorzitster van de Groep van Tien (Michèle Sioen van de werkgeverskoepel VBO, red.) kwam opdagen. In het regeerakkoord benadrukken we meermaals het belang van sociaal overleg. Een goede sociale hervorming wordt immers gedragen door de vakbonden en de werkgeversorganisaties. Niemand heeft iets te winnen bij een langdurig sociaal conflict. Ik begrijp de ongerustheid bij de vakbonden, maar het lijkt me logisch om eerst te praten en pas dan eventueel te staken. Maar waarom niet op zaterdag in de plaats van op maandag? Zo hinder je mensen die willen werken niet. Er is een recht op staken, maar ook een recht op werken.’

De vakbonden hebben geen zin om wat te ‘morrelen in de marge’. Als ze onderhandelen, is het om de indexsprong van tafel te krijgen.

De Croo: ‘Als ze zo’n indexsprong hadden willen voorkomen, moesten ze zich kandidaat stellen bij de verkiezingen. We voeren de indexsprong door omdat we ons sociaal systeem betaalbaar willen houden. De vakbonden en de oppositie spreken over een bloedbad, maar wat we doen is toch niet zo extreem? We bouwen verder op de hervormingen die de regering-Di Rupo heeft ingezet, al zetten we deze keer de turbo op. De vorige regering heeft met indirecte maatregelen bereikt dat de indexering van de lonen werd uitgesteld. Nu kiezen we voor een indexsprong. Zo verschillend is dat toch niet? Het was ook de vorige regering die de werkloosheidsuitkeringen heeft doen afnemen in de tijd en die de leeftijdsvoorwaarde voor het vervroegd pensioen heeft opgetrokken tot 62 jaar. Wij doen daar nu nog een jaartje bij.’

Het doet de relatie met de bonden toch geen deugd dat de regering op vraag van de werkgeversorganisaties meteen de hervorming van het gewaarborgd loon bij ziekte heeft uitgesteld?

De Croo: ‘In vergelijking met andere landen zijn de Belgen vaak langdurig ziek. Door de werkgevers gedurende twee maanden in plaats van één maand het gewaarborgd loon te laten uitbetalen, denken we de kloof met de andere landen kleiner te kunnen maken. We denken dat de werkgevers daardoor nog meer zullen proberen om hun werknemers gezond te houden. Maar het is belangrijk om zo’n regeling goed te overdenken. Ze vraagt immers ook een inspanning van anderen, bijvoorbeeld de controlediensten. Daardoor is het onmogelijk om ze op 1 januari 2015 in te voeren. We hebben ze dus een jaartje uitgesteld. Maar uitstel zal geen afstel zijn.’

Vindt u, net zoals CD&V-voorzitter Wouter Beke, dat dit regeerakkoord misschien ook met de socialisten op papier had kunnen worden gezet?

De Croo: ‘Dat denk ik niet, want bij de socialisten was het vat af. De eerste stap die we met de regering-Di Rupo hebben gezet, was voor hen blijkbaar de finale stap.’

CD&V dreigt door alle druk op haar linkerflank de zwakke schakel van deze regering te worden. Maakt u zich daarover ongerust?

De Croo: ‘Nee. Deze regering zal worden afgerekend op haar sociaal-economische hervormingen, niet op de steekvlammen van de oppositie. De hervormingen die we doen, zijn nodig en ze zullen op de lange termijn hun vruchten afwerpen. Elke meerderheidspartij kan de kiezer recht in de ogen kijken. We verlagen de loonlasten met 3,6 miljard euro, onder meer door de werkgeversbijdragen voor de sociale zekerheid te verlagen van 33 naar 25 procent, om zo de bedrijven meer zuurstof te geven. We waken er ook over dat de groei die daarmee gepaard gaat tot nieuwe jobs leidt. Dat doen we door de arbeidsmarkt te flexibiliseren én door de koopkracht van de mensen op te krikken. Dat gebeurt door het kostenforfait op de belastingbrief op te trekken, waardoor mensen elk jaar zo’n 250 euro meer overhouden.’

Via het optrekken van het kostenforfait houden mensen iets meer over, maar door de indexsprong neemt deze regering de mensen minstens evenveel af.

De Croo: ‘Maar we doen nog veel meer! De vorige regering heeft slechts 60 procent van de welvaartsenveloppe gebruikt. Het geld daarvan gaat naar het optrekken van de laagste lonen en de laagste pensioenen. Wij doen dat voor 100 procent, dus wat is het probleem? Wel zullen we dat geld anders gebruiken dan de vorige regering. De socialisten willen iedereen iets meer geven. Wij geven een pak meer aan mensen die jarenlang gewerkt hebben, maar toch een laag pensioen krijgen.’

De werklozen vallen uit de boot. Zij krijgen geen hogere uitkering.

De Croo: ‘We hebben geen geld tot in het oneindige. Het regeerakkoord zegt zeer duidelijk dat we alles zullen doen om de werkloosheidsvallen weg te werken. Werken moet aantrekkelijker worden en dat kan enkel door het verschil tussen werken en niet-werken groter te maken. De minimumlonen zijn hier in vergelijking met andere Europese landen al hoog en die kunnen we niet meteen verhogen, want anders prijzen we ons uit de markt.’

Met Ontwikkelingsamenwerking, Digitale Agenda, de Post en Telecom krijgt u een zeer divers bevoegdhedenpakket. Maar velen dachten: ‘Oei, is het dat maar?’

De Croo: ‘Als een partij de populairste politica van het land in haar rangen heeft, is het logisch dat zij een mooie portefeuille krijgt. Die heeft Maggie De Block met Sociale Zaken en Gezondheidszorg gekregen. Ik blijf trouwens vicepremier en dat slurpt het merendeel van de tijd op.’

‘Bovendien zijn Telecom en Digitale Agenda toch niet niets, want het zijn de sectoren van de toekomst. Toen Neelie Kroes vijf jaar geleden Europees commissaris voor de Digitale Agenda werd, begreep niemand dat. Intussen is het een van de belangrijkste bevoegdheden. Onderzoek wijst uit dat de groei van de digitale economie in Europa 4 miljoen jobs kan creëren. Mijn uitdaging is er daarvan zo veel mogelijk naar België te laten vloeien. Voorts is ook Ontwikkelingssamenwerking een boeiende materie, waarin ik me volop aan het inwerken ben.’

Privatiseringen

Wat gaat er gebeuren met Belgacom en Bpost? In het regeerakkoord staat dat de federale regering eventuele privatiseringen zal bekijken.

De Croo: ‘In het regeerakkoord staat dat er een analyse zal worden gemaakt op basis van de marktomstandigheden. Dat zal ik als bevoegde minister ook doen. Ik ga niet op de feiten vooruit lopen, want het gaat over twee bedrijven die op de beurs genoteerd zijn.’

De voorbije jaren werd Open VLD uitgespuwd door veel ondernemers. Hoopt u de komende vijf jaar hun vertrouwen terug te winnen?

De Croo: ‘Er was veel kritiek. Soms was die terecht, soms ook onterecht. Maar mag ik er op wijzen dat Open VLD er bij de verkiezingen van 25 mei vooruit is gegaan? We hebben met de vorige regering ons land uit het moeras gehaald in een periode dat andere landen bijna onderuitgingen. De komende jaren moeten we het voor de ondernemers gemakkelijker maken, zodat het leven ook voor de werknemers gemakkelijker wordt. Meer investeringen betekenen meer jobs. De verwachtingen zijn hoog, maar ik merk dat de ondernemers weer vertrouwen hebben in de politiek. Dat is ook nodig, want het zijn de bedrijven die zorgen voor economische groei en jobs. De overheid kan dat niet doen. Wij kunnen enkel de goede omstandigheden scheppen. Wij geven de voorzet, de bedrijven moeten de bal binnenschoppen. We’re in this together.’