10 december 2012 | in de persnieuwsvicepremier

‘We maken van België het land van het mogelijke’

Het Laatste Nieuws, 8 december 2012 –  “Wie had toen we eraan begonnen gedacht dat de regering-Di Rupo de index zou hervormen? Een loonblokkering zou beslissen? Wie had verwacht dat een sluitende begroting mogelijk zou zijn zonder noemenswaardige belastingen? Niemand”, zegt Alexander De Croo, ex-partijvoorzitter en vicepremier van anderhalve maand jong. “Het is keihard werken geweest om de PS zo ver te krijgen. Open Vld heeft zeer zwaar gewogen op deze regering en de premier is boven zijn partij uitgestegen. Dat heeft ons land omgevormd van het land van het onmogelijke tot het land van het mogelijke.”

Wat vindt u van de erfenis die u uw opvolger in de partij nalaat?

“Kijk, als u mij wou spreken over de partij, bent u twee maanden te laat. Ik spreek met plezier over de partij, maar ik ben geen voorzitter meer en ik zal dat voortaan dus binnenskamers doen. Natuurlijk had ik verder willen staan, maar we hebben de diepste crisis doorstaan die een land kan doorstaan, en dus is mijn aandacht vooral daar naartoe gezogen. Naar hoe we een regering konden vormen, waarin wij liberalen konden wegen. Als ik ergens met voldoening op terugkijk, is het daarop. We krijgen nu bloemen van internationale instanties, Europa, de Oeso… Die hebben ons 25 jaar lang nooit bloemen gezonden.”

Onder al die kritiek nooit gedacht aan een terugkeer naar uw bedrijf?

“Ik heb me de stap naar de politiek nog geen ogenblik beklaagd. Ik doe ongelooflijk graag wat ik mág doen. Jazeker, ik heb in stormen gezeten die ik onrechtvaardig vond. Er was in de kiescampagne voor 14 oktober een soort wedstrijd in de media aan de gang waarbij een trofee zou worden uitgereikt aan degene die het negatiefst kon schrijven over Open Vld. Wie van u hem gewonnen heeft, weet ik niet, maar ik weet wel dat het niet waar was. Men wou ons doen geloven dat we weggeveegd zouden worden. Dat is totaal onjuist gebleken. We waren met 14 procent de derde partij van Vlaanderen en we leveren 69 burgemeesters.”

Vindt u zichzelf als voorzitter dan niet mislukt?

“Het is niet aan mij om daarover een oordeel uit te spreken. Ik ga de analyse in mijn partij niet uit de weg en dat men in mijn richting kijkt voor de voorbije drie jaar, daar heb ik geen enkele moeite mee.”

Waarom hebt u na de verkiezingen de handdoek gegooid?

“Ik heb helemaal niet de handdoek gegooid. Na de verkiezingen hebben we de analyse gemaakt van wat er het komende anderhalf jaar te gebeuren stond. We wisten dat we voor een aartsmoeilijke begroting stonden. We waren de enigen die zegden dat er iets moest gebeuren aan de competitiviteit van de bedrijven. Velen hebben zich toen over hun eigen ego heengezet. En ik heb dat ook gedaan.”

De begroting annex relanceplan werd niet minder schamper onthaald.

“Velen hebben gedaan aan – op zijn Engels – shooting from the hip. Ze hebben heel impulsief gereageerd en pas na een paar dagen vastgesteld dat het anders was dan wat men eerst dacht. Ik heb onze aanpak eens vergeleken met een beleid van iemand die achteraf als visionair werd beschouwd: Jean-Luc Dehaene. Zijn Globaal Plan ging om een besparing van 10 miljard. Wij doen 18 miljard. Dehaene deed ook een loonblokkering en een lastenverlaging van iets meer dan een miljard. Wij zitten met de hervorming van de index erbij aan 2,2 miljard.”

Heel positief geteld.

“Nee, dat is heel neutraal berekend, zonder enig terugverdieneffect of wat dan ook. Het grote verschil is dat het Globaal Plan van Dehaene een belastingplan was. Hij heeft de btw opgetrokken, een crisisbelasting en een solidariteitsbijdrage ingevoerd en de belastingschalen niet meer geïndexeerd.”

En de regering-Di Rupo is dus géén belastingregering, bedoelt u?

(Onverstoorbaar) “We hebben relatief weinig nieuwe lasten ingevoerd. We hebben meer gedaan dan het Globaal Plan, zonder al die belastingen. Het enige verschil is dat Dehaene zijn plan eerst heeft verkocht en dan pas doorgevoerd. Wij hebben dat eerst gedaan en zijn daarna beginnen uit te leggen.”

Vier weken lang hoorden we alleen maar van nieuwe belastingen tot iedereen murw was.

“Maar daar is er nauwelijks eentje van overgebleven omdat wij, Open Vld, zwaar hebben gewogen op die begroting. Zeer zwaar. En we zijn rekenkundig maar de vijfde partij. Er is trouwens nog een verschil met Dehaene: hij heeft er alles samen een jaar voor nodig gehad, wij hebben het in één maand gedaan. Ik weet dat in de media de perceptie regeert, maar je moet soms wel eens naar de realiteit kijken. De oppositie is bijzonder teleurgesteld, dat begrijp ik. Ze had in haar relanceplan de btw verhoogd. Wij niet. Ze had voorgesteld een vermogensbelasting in te voeren. Wij niet.”

U bedoelt die éne oppositiepartij die telt.

“De N-VA, ja. Neem de index. Er zou niets van komen, want het stond niet in het regeerakkoord. Wel, we krijgen een index die beter beantwoordt aan het koopgedrag van de mensen met een effect dat even groot zal zijn – min 0,4 % – als de gezondheidsindex van Dehaene. De hervorming van de concurrentiewet van 1996 staat evenmin in het regeerakkoord en komt er toch maar. Die wet had geen tanden. Hij kon niets afdwingen inzake concurrentiekracht. Nu zal bij ieder akkoord tussen werknemers en werkgevers de loonhandicap verplicht worden afgebouwd. In zes jaar werken we die handicap weg.”

Uw probleem is dat de mensen u niet geloven.

“Ik begrijp dat de mensen denken: ‘Ik wil eerst wel eens zien wat ze doen.’ Het vertrouwen in de politiek was een jaar geleden ook helemaal weg. Dat je dan eerst moet tonen wat je kunt en pas nadien communiceert, lijkt me de logische volgorde. Het is daarna aan de mensen om te oordelen of het genoeg is geweest. Ik zal nooit triomfantelijk roepen hoe goed we zijn. Maar het asiel, Maggie heeft dat wel onder controle, nietwaar? De energiemarkt. De mensen weten nu dat van leverancier veranderen echt werkt. Het budget: onze rente is gedaald van bijna 6 procent naar iets meer dan 2 procent. Dat bespaart ons 600 miljoen euro, evenveel als wat een half percent meer btw zou opleveren. Wel, de mensen zijn intelligent genoeg om vast te stellen dat het wel degelijk verandert.”

Maar de ondernemers, die toch altijd achter uw partij stonden, blijven zeer militant.

“Ik ben naar hun congres geweest, bij Voka. Daar staken de ondernemers de hand uit naar de regering.”

De CEO van Van de Velde brandde uw regering op de tv nog maar pas af als een volleerd politicus. Heeft hij ongelijk?

“Ik heb veel ondernemers horen zeggen dat we bijzonder goed gewerkt hebben. Willen ze meer? Stem dan voor ons. Als ze willen meespelen met de politiek, geen probleem. Niemand houdt ze tegen, we staan open voor mensen met talent. Per slot van rekening heb ik zelf ook de stap gezet. We zijn een partij die in mensen gelooft, die ambitieus is, verantwoordelijkheid wil opnemen en gelooft in de vrijheid van de mensen. Wilt u dat dit beeld doorweegt? Geef ons dan meer gewicht.”

Toch lopen ze achter iemand anders aan, die hen helemaal naar de mond praat.

“Praten, juist. Niet doen. Na 14 oktober zijn wij in conclaaf gegaan en na een maand hadden we een begroting. Waar staat Bart De Wever anderhalve maand na de verkiezingen in Antwerpen? Nog nergens. Wat doet de N-VA in de Vlaamse regering? De onderwijshervorming tegenhouden, bang om te veranderen. En in het Oosterweeldossier is het de totale stilstand, nu al drie jaar. De ondernemers vragen een big bang. Wel, in de Vlaamse regering is het ver van een big bang, het is een plofke.”

Wat vindt u van de premier?

“Een premier moet boven zijn partij kunnen uitstijgen. Als ik naar de beslissingen kijk, heeft hij dat wel degelijk gedaan. Wie had anderhalve maand geleden geloofd dat we een sluitende begroting zouden hebben zonder noemenswaardige belastingen? Wie had gedacht dat Di Rupo mee de index zou hervormen? Loonmatiging doorvoeren?”

Besturen met de PS: het kan dus?

“Dat hebben wij nu toch wel in de realiteit bewezen. Het is moeilijk en het is keihard werken, maar het kan.”

Men verwijt de premier dat hij te weinig communiceert.

“Hij heeft dat nu wel gedaan omdat er realisaties zijn. En hij heeft het ook zeer goed gedaan. We zijn in Vlaanderen lange tijd premiers gewoon geweest met een andere stijl, die kort op de bal speelden en vaak impulsief reageerden. Dat heeft zijn voor- en nadelen. Deze premier is bedachtzamer. Hij neemt wat meer afstand voor hij communiceert. Iedere premier heeft zijn stijl.”

Er wordt in Vlaanderen wat lacherig gedaan over zijn Nederlands.

“Men kan niet ontkennen dat zijn kennis van het Nederlands beter kan. Vlot tweetalig zijn zou een basisvoorwaarde moeten worden voor álle federale ministers. Wij zijn immers minister voor heel België, niet voor Wallonië, Vlaanderen of Brussel alleen.”

Straks krijgt u een nieuwe partijvoorzitter. Wat moet die doen om te slagen?

“Ik zal de vraag omkeren: wat moeten wij doen om de nieuwe voorzitter te doen slagen? Wij zullen allemaal achter die persoon moeten staan. Ieder die voorzitter is geweest van onze partij weet welke mooie maar moeilijke partij ze is.”

U steunt Gwendolyn Rutten, maar hebt maar één stem. Wat als de verkeerde het haalt?

“Er kan geen verkeerde zijn. De leden kiezen en ik garandeer dat ik 100% achter de verkozen voorzitter zal staan.”